De Verenigde Naties (VN) stellen vragen aan het ministerie van Buitenlandse Zaken over het woonbeleid in Nederland en de gemeente Rotterdam, het Nationaal Programma Rotterdam Zuid (NPRZ) en de werkwijze bij de wijkvernieuwing van de Tweebosbuurt door Vestia en de gemeente Rotterdam. De vragen van de VN hebben als doel om een goed beeld te krijgen van de situatie. Alle partijen zetten zich met de beantwoording in om de VN een correct en volledig beeld te geven, zodat er een basis is voor een constructieve dialoog.

Op basis van gesprekken met bewoners en mediaberichten komt de VN tot de veronderstelling dat:

  • in Rotterdam beperkt behoefte zou zijn aan midden en hoger segment woningen en juist veel meer behoefte aan sociale huurwoningen.
  • de rijksbijdrage de aanleiding zou zijn voor de vernieuwing van de Tweebosbuurt, in plaats van de sociaal maatschappelijke problemen en de kwaliteit van de woningen
  • de bewoners van de Tweebosbuurt onvoldoende zouden zijn betrokken bij de besluitvorming en ondersteund bij het vinden van een andere woning
  • de ingrepen een disproportioneel effect zouden hebben op mensen met een migratie-achtergrond
  • de wijkvernieuwing zou leiden tot dakloosheid onder ongedocumenteerde (illegale) bewoners

De gemeente Rotterdam, NPRZ en Vestia kunnen zich niet vinden in de analyse, omdat deze deels is gebaseerd op feitelijke onjuistheden en onvolledige informatie. De Special Rapporteur van de VN is niet eerder met het Rijk, College van Rotterdam of het bestuur van Vestia en het programmabureau NPRZ hierover in gesprek geweest.

Correcte informatie en dialoog
De VN verzet belangrijk werk door de bescherming van mensenrechten. Onderzoek is daar onderdeel van. De gemeente en Vestia maken zich hard voor passende huisvesting voor alle bewoners van Rotterdam. Zij vinden het gelijkwaardig en menswaardig huisvesten van bewoners erg belangrijk. Daarom nemen zij het informatieverzoek van de VN zeer serieus. Samen met het ministerie van BZK en NPRZ zetten zij zich in om de VN een correct en zo volledig mogelijk beeld te geven van het Rotterdamse woonbeleid en in het bijzonder de herstructurering van de Tweebosbuurt in de nationale context van wet- en regelgeving. Voor een verdere dialoog verzochten partijen het Rijk om de Nederlandse Mensenrechtenambas-sadeur Bahia Tahzib-Lie uit te nodigen voor een werkbezoek aan Rotterdam.

Woonvisie Rotterdam
Meerdere onderzoeken* laten een toename zien van het aantal Rotterdammers met hogere inkomens in Zuid. Het Rotterdamse woonbeleid heeft tot doel om alle Rotterdammers een thuis te bieden in de stad. Dit vereist een mix van woningen die aansluit op de veranderde woningbehoefte; om in je vertrouwde wijk ook groter of kwalitatief beter te kunnen wonen. Het huidige woningaanbod is hiervoor te eenzijdig.

Bewonersparticipatie
De gemeente en Vestia vinden dat het proces met en richting de bewoners overwegend zorgvuldig doorlopen is. Tussen 2009 en 2016 zijn bewoners betrokken bij en geïnformeerd over de plannen voor Rotterdam Zuid en de verschillende delen van de Afrikaanderwijk, waaronder de Tweebosbuurt. Wel zijn gemeente en Vestia kritisch naar zichzelf over de manier en het moment waarop ze bewoners betrokken bij de besluitvorming over de wijkvernieuwing. Een deel voelde zich niet voldoende persoonlijk betrokken. Arjan Schakenbos, bestuursvoorzitter Vestia: "Door onze grote financiële tekorten bleef het lang onzeker of de vernieuwing kon doorgaan. En we wilden de bewoners niet in onzekerheid laten verkeren. Toen de noodzakelijke rijksbijdrage onverwacht eerder afliep, moesten we versnellen. Strikt genomen hebben we toen gedaan wat we moesten doen, maar we begrijpen dat we niet helemaal voldeden aan de verwachtingen. We hebben hiervan geleerd. We nemen sindsdien meer tijd voor het betrekken van bewoners, in de Tweebosbuurt en bij andere projecten met een grote impact op het leven van bewoners."

Wijkvernieuwing Tweebosbuurt
De Tweebosbuurt is een van de buurten met de meest dringende sociaal maatschappelijke problematiek van Rotterdam en met verouderde woningen. In de buurt staan 625 woningen van Vestia. Hiervan worden er 524 gesloopt. Om bewoners de mogelijkheid te geven terug te keren, komen er 137 nieuwe sociale huurwoningen terug. Ook blijven 101 te renoveren en gerenoveerde woningen beschikbaar voor de sociale huur en terugkeerders. Daarnaast komen er 101 vrije sector huurwoningen en 143 vrije sector koopwoningen. De plannen met een gemengd aanbod van woningen passen binnen het Nationaal Programma Rotterdam Zuid en de gemeentelijke woonvisie van Rotterdam om te komen tot een kwalitatief goede woonwijk. Lees meer over de wijkvernieuwing. Bekijk de feiten en cijfers.

Andere woning
Alle bewoners die daarvoor in aanmerking kwamen, kregen een stadsvernieuwingsurgentie. Vestia biedt daarnaast alle bewoners via directe bemiddeling woningen aan in de buurt en de rest van Rotterdam. Op dit moment hebben 490 bewoners een andere woning gevonden. Bijna 90% bleef in Rotterdam. Hiervan is 90% verhuisd naar een andere woning op Zuid en hiervan is zelfs bijna 60% naar een woning gegaan in de directe omgeving van de Tweebosbuurt. Ruim 40% verhuisde naar een eengezinswoning of een woning met lift; woningtypes die er in de Tweebosbuurt niet zijn. Alle bewoners die er nu nog wonen, kunnen rechtstreeks verhuizen naar een andere woning in de Tweebosbuurt of terugkeren via een tijdelijke (gestoffeerde) wisselwoning.

Documenten

*Geactualiseerde Woonvisie 2007-2011 (2007), Woonvisie Rotterdam 2030 (2016) en Thuis in Rotterdam, Addendum Woonvisie Rotterdam 2030 (2019). The New Divided City: Class Transformation, Civic Participation and Neighbourhood Context (2021, Gijs Custers). De herverdeelde stad – Verandering in de bevolkingssamenstelling van Rotterdam zuid, (2021, Gijs Custers)