Warmtepomp en WKO
Wat is een warmtepomp?
Een warmtepomp is een apparaat, waarvan de werking vergelijkbaar is met die van een koelkast.
Een warmtepomp onttrekt warmte aan een medium (water of lucht) en geeft die op een hoger temperatuurniveau weer af aan een ander medium.
Een koelkast koelt doordat de pomp warmte uit de koelkast onttrekt en via het rooster aan de achterkant, op een hogere temperatuur, afgeeft aan de omgeving. Een warmtepomp voor een woning werkt volgens hetzelfde principe. De warmte wordt uit de omgeving van de woning gehaald en op een hogere temperatuur in de woning afgegeven voor ruimteverwarming en/of warmtapwater.
Wat is een WKO?
WKO is de afkorting van warmte- koude opslag. Het is een bron waar warmte en koude uit gehaald wordt. In Nederland wordt meestal de bodem als bron gebruikt, maar het kan ook water (zeewater) zijn. Door het onttrekken van warmte aan de bodem, koelt deze af. De zo ontstane koude, kan benut worden om te koelen
Wat is een warmtepompsysteem?
Een warmtepompsysteem bestaat uit drie onderdelen. Het is de combinatie van bron, warmtepomp en afgiftesysteem.
1. een bron waar warmte uit wordt gehaald (in Nederland meestal de bodem, soms water, ventilatie- of buitenlucht);
2. de warmtepomp, die de warmte opwaardeert naar een hogere temperatuur;
3. lage temperatuur warmteafgiftesysteem (functioneert tevens als hoge temperatuur koeling): bv. vloer-/wandverwarming of (extra grote) radiatoren.
Naast verwarmen in de winter, wordt een warmtepompsysteem in de zomer benut voor koeling van de woning, waardoor het wooncomfort substantieel toeneemt. Dit gebeurt passief door koude vanuit de bron door het afgiftesysteem te pompen. Indien lucht als bron wordt gebruikt, is passief koelen niet mogelijk. Het warmtepompsysteem past goed in een energiezuinig woningconcept.
Hoe betrouwbaar is de warmtepomp met WKO?
Warmtepomp met WKO is een uitontwikkelde, betrouwbare techniek die al jaren op brede schaal wordt toegepast. Zowel in de woningbouw als de utiliteitsbouw.
Wat is het verschil tussen een individueel en collectief systeem?
- Bij een individuele installatie heeft elke woning een eigen warmtepomp en een eigen bron. De bron betreft meestal een gesloten bron (bodemwisselaar).
- Bij een geheel collectieve installatie zijn zowel de pomp als de bron collectief en wordt de woning aangesloten op een collectief warmtenet. In deze situatie wordt de warmtepomp vaak aangevuld met een pieklast-CV ketel. Een collectieve bron betreft meestal een open bron (aquifer).
- Een tussenvorm is mogelijk indien woningen een individuele warmtepomp hebben en deze aangesloten is op een collectief leidingnet dat aangesloten is op een collectieve bron.
Kan een bodemwarmtewisselaar bevriezen?
Een bodemwisselaar gevuld met antivries kan niet bevriezen. Een met water gevulde wisselaar in principe wel. Om dit te voorkomen, dient het systeem zo ontworpen te worden dat de minimale brontemperatuur niet onder de 0°C mag komen. Dit wordt bereikt door de wisselaar over te dimensioneren (slanglengte van de wisselaar ca. 20% langer). Een vergroot bronsysteem met een hogere gemiddelde temperatuur heeft ook een positief effect op de prestatie en het rendement van het warmtepompsysteem.
Wat zijn de voordelen van een warmtepomp met WKO en LTV?
- Is een duurzame energietoepassing die rendabel is te ontwikkelen en te exploiteren.
- Draagt bij aan CO2–reductie.
- Draagt bij aan toename aandeel duurzame energie.
- Bij toepassing van LTV (Lage Temperatuur Verwarming) in de vorm van vloer- of wandverwarming, geen radiatoren of convectorputte.
- Vloer- of wandverwarming zorgt voor meer comfort, met de mogelijkheid van koeling.
- Hogere waarde van de woning, zeker bij verdere stijging van de energieprijzen.
- LTV zorgt voor een gezonder binnenmilieu.
- Bepalingsmethodiek EPC waardeert koeling met bodemwarmte positief.
- Is één van de criteria voor Groene financiering.
Wat zijn de nadelen van een warmtepomp met WKO en LTV?
- Hogere investeringskosten.
- Vraagt extra expertise en zorgvuldigheid in de ontwerpfase en bij de uitvoering
- Vraagt extra expertise voor beheer en onderhoud.
- Nog niet elke installateur is er vertrouwd mee.
- Opstellingsruimte is iets groter.
Bestaat er een kwaliteitskeurmerk voor warmtepompen?
Er is een kwaliteitskeurmerk voor warmtepompen. De website van de Stichting Energie Prestatiekeur (EPK) geeft een actueel overzicht van goedgekeurde typen warmtepompen en leveranciers.
Bestaat er een kwaliteitskeur voor bronnen in de bodem
In het ‘Besluit bodemkwaliteit’ van VROM is het SIKB-protocol 2006 voor mechanisch boren verankerd. Doelstellingen van het protocol zijn:
- Voorkomen van de introductie van verontreinigingen tijdens of na het boren;
- Voorkomen van het verspreiden van bestaande verontreinigingen;
- Voorkomen van menging van grondwater van verschillende kwaliteit;
- Voorkomen van het ontstaan van schade aan andere belangen;
- Voldoen aan de gestelde wettelijke eisen;
- Verbetering van de kwaliteit van de uitvoering.
Gezondheid
Heeft het gebruik van een warmtepompsysteem gezondheidseffecten?
Een warmtepomp op zich heeft geen gezondheidseffecten. Net als alle installaties met bewegende onderdelen, maken warmtepompen wel geluid wat hinder op zou kunnen leveren. Door daar rekening mee te houden bij het kiezen van de opstellingruimte en de montage kan dit echter worden voorkomen.
Met een warmtepomp kan verwarmt en gekoeld worden, waardoor een beter thermisch comfort wordt geboden.
De lage temperatuur vloerverwarming draagt bij aan een betere luchtkwaliteit omdat de vloerverwarming resulteert in minder luchtbewegingen (convectie) en daardoor minder stof in de lucht. Daarnaast treedt er ook geen verbranding van stofdeeltjes op.
Wanneer bij appartementen de vloerverwarming wordt uitgevoerd als zwevende dekvloer werkt dit extra geluid¬isolerend. De onderliggende vloerconstructie kan daardoor mogelijk lichter worden uitgevoerd.
Gezondheidsvoordelen lage-temperatuur-vloerverwarming:
- hoge geluidsisolatiewaarde, indien vloerverwarming is uitgevoerd als zwevende dekvloer
- uitstekend thermisch comfort (vooral vloer- en wandverwarming/-koeling)
- veiliger (geen hoge oppervlaktetemperaturen)
- geen stofverbranding
- minder stof in de lucht
- ruimtewinst door afwezigheid van radiatoren
- door afwezigheid van koudebruggen (met name bij de begane grond vloer) geen schimmelvorming en micro-organismen (huisstofmijt)
Heeft het toepassen van een warmtepompsysteem nog consequenties voor de ventilatie?
In principe niet. Een warmtepompsysteem vraagt wel om een energiezuinige- en daarmee ook kierdichte woning.
